{"id":100786,"date":"2022-10-03T09:12:12","date_gmt":"2022-10-03T07:12:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/?p=100786"},"modified":"2022-10-04T17:53:07","modified_gmt":"2022-10-04T15:53:07","slug":"ksiega-pamiatkowa-z-okazji-100-lecia-miasta-historia-zabrza-oraz-jego-wspolczesna-odslona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/ksiega-pamiatkowa-z-okazji-100-lecia-miasta-historia-zabrza-oraz-jego-wspolczesna-odslona\/","title":{"rendered":"Ksi\u0119ga Pami\u0105tkowa z okazji 100-lecia miasta. Historia Zabrza oraz jego wsp\u00f3\u0142czesna ods\u0142ona"},"content":{"rendered":"
REKLAMA<\/span><\/div>
\"\"<\/a><\/div><\/div>

100. rocznic\u0119 nadania Zabrzu praw miejskich mo\u017cna uczci\u0107 poprzez wpisanie si\u0119 do przygotowanej specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 Ksi\u0119gi Pami\u0105tkowej. Zosta\u0142a ona wy\u0142o\u017cona w sali historycznej zabrza\u0144skiego Ratusza przy ul. Religi 1.<\/h2>\n

Ksi\u0119ga dost\u0119pna b\u0119dzie do pi\u0105tku, 7 pa\u017adziernika, w godzinach 9:00 – 15:00. <\/p>

\"\"<\/a><\/div><\/div>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

1 pa\u017adziernika min\u0119\u0142o r\u00f3wno sto lat od czasu, gdy Zabrze uzyska\u0142o prawa miejskie. Z tej okazji w ub. weekend odby\u0142o si\u0119 wiele wyj\u0105tkowych wydarze\u0144, do kt\u00f3rych znakomitym preludium z pewno\u015bci\u0105 by\u0142o uroczyste ods\u0142oni\u0119cie pomnika wybitnego kardiochirurga prof. Zbigniewa Religi<\/strong>, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w pi\u0105tek, 30 wrze\u015bnia.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Historia miasta<\/h4>\n

Pierwsza wzmianka o Zabrzu zapisana zosta\u0142a w \u201eRejestrze Ujazdu\u201d (Registrum Wyasdense), dokumencie powsta\u0142ym b\u0105d\u017a pod koniec XIII wieku (lata 1290-1295), b\u0105d\u017a na prze\u0142omie XIII\/XIV wieku (lata 1295-1305).<\/p>\n

Zabrze wyst\u0119puje w nim pod nazw\u0105 \u201eSadbre\u201d, kt\u00f3ra oznacza miejsce za debrami, czyli poros\u0142ymi do\u0142ami z p\u0142yn\u0105cym w\u015br\u00f3d wzg\u00f3rz strumieniem. Wcze\u015bniejsza teoria jakoby nazwa Zabrze powsta\u0142a od okre\u015blenia osady \u201eza brzegiem\u201d, w kt\u00f3rej to nazwie z czasem zatar\u0142a si\u0119 ko\u0144c\u00f3wka, zasta\u0142a w ostatnich latach odrzucona.<\/p>\n

W pocz\u0105tkach istnienia wioski jej usytuowanie by\u0142o niezwykle malownicze. Na pag\u00f3rkowatym terenie wok\u00f3\u0142 osady ros\u0142y bory i d\u0105browy.<\/h4>\n

Obszar Zabrza wynosi\u0142 w tym czasie 60 du\u017cych \u0142an\u00f3w, czyli 1452 hektary. Cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y ziemie uprawne, cz\u0119\u015b\u0107 lasy i grz\u0119zawiska. Zabudowania wsi rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 d\u0142ugim rz\u0119dem wzd\u0142u\u017c drogi wiod\u0105cej w kierunku zachodnim do Gliwic, a we wschodnim do wymienionego w tym samym Rejestrze Zaborza.<\/p>\n

Ju\u017c w 1354 roku w Zabrzu znajdowa\u0142 si\u0119 drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a. Mieszka\u0144cy Zabrza, jak i pobliskich okolic, \u017cyli g\u0142\u00f3wnie z uprawy roli. Z czasem poczesne miejsce zaj\u0119\u0142a uprawa chmielu. Na granicy Gliwic i Zabrza le\u017ca\u0142o wielkie \u201eChmielnicisko\u201d, o kt\u00f3rego posiadanie toczy\u0142y one zawzi\u0119ty sp\u00f3r w XVII wieku. Miejscowi ch\u0142opi uprawiali tak\u017ce len, kt\u00f3ry prz\u0119dziono i tkano domowym sposobem.<\/p>\n

Najstarsz\u0105 dzielnic\u0105 Zabrza s\u0105 Biskupice, po raz pierwszy wymienione w 1243 roku w dokumencie ksi\u0119\u017cnej Violi jako \u201eville [\u2026] Biscupici circa Bitom\u201d.<\/h4>\n

Powsta\u0142y one jaki\u015b czas wcze\u015bniej, ich obszar wynosi\u0142 66 ma\u0142ych \u0142an\u00f3w, to jest 1108,6 ha. Biskupice nale\u017ca\u0142y do Ujazdu, w\u0142o\u015bci biskupa wroc\u0142awskiego. We wspomnianym wy\u017cej \u201eRejestrze Ujazdu\u201d wymieniono te\u017c po raz pierwszy, jako ju\u017c wtedy istniej\u0105ce, obecne dzielnice Zaborze i Grzybowice oraz Rokitnic\u0119 Zachodni\u0105.<\/p>\n

Dokument dotycz\u0105cy pobierania dziesi\u0119ciny wystawiony oko\u0142o 1310 roku wspomina z kolei po raz pierwszy o Rokitnicy Wschodniej. Obie Rokitnice usytuowane by\u0142y w dolinie Potoku \u017bernickiego, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rego przebiega\u0142a granica mi\u0119dzy diecezj\u0105 krakowsk\u0105 i wroc\u0142awsk\u0105. Wobec tego podzia\u0142u Rokitnica Wschodnia nale\u017ca\u0142a do ksi\u0119stwa bytomskiego i parafii miechowickiej, Rokitnica Zachodnia za\u015b do Toszka i parafii wieszowskiej.<\/p>\n

W 1311 roku w dyplomie ksi\u0119cia Siemowita pojawi\u0142a si\u0119 pierwsza wzmianka o Mikulczycach (\u201eDobeslao de Miculczicz, militibus\u201d). <\/h4>\n

Tak w Rokitnicy, jak i w Mikulczycach zachowa\u0142y si\u0119 \u015blady \u015bredniowiecznych rezydencji mo\u017cnow\u0142adczych. Pierwsze informacje o Makoszowach pochodz\u0105 z \u201eRejestru wolnych ch\u0142op\u00f3w ziemi bytomskiej\u201d zapisanego w 1498 roku. I w tym wypadku mowa jest o istniej\u0105cej ju\u017c od jakiego\u015b czasu wiosce, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 karczma i m\u0142yn.<\/p>\n

Zabrze dzisiaj<\/h4>\n

Wyros\u0142e wok\u00f3\u0142 kopal\u0144 Zabrze by\u0142o przez dziesi\u0119ciolecia jednym ze sztandarowych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego na \u015al\u0105sku. Jeszcze kilka lat temu funkcjonowa\u0142o tu a\u017c osiem zak\u0142ad\u00f3w wydobywczych. Dzisiaj Zabrze postrzegane jest jako stolica turystyki postindustrialnej i pr\u0119\u017cnie rozwijaj\u0105cy si\u0119 o\u015brodek medycyny, innowacyjnej gospodarki, nauki, kultury i sportu.<\/p>\n

Najnowsz\u0105 propozycj\u0105 dla turyst\u00f3w jest kompleks Sztolnia Kr\u00f3lowa Luiza. Na zwiedzaj\u0105cych tu czeka ponad 5 km podziemnych tras turystycznych. <\/h4>\n

Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych atrakcji stanowi trasa wodna, kt\u00f3r\u0105 pokonuje si\u0119 na pok\u0142adzie \u0142odzi, p\u0142yn\u0105c 40 metr\u00f3w pod ulicami Zabrza. To najd\u0142u\u017cszy w Polsce podziemny sp\u0142yw \u0142odziami. Za stworzenie go Zabrze otrzyma\u0142o najwy\u017csze wyr\u00f3\u017cnienie w obszarze dziedzictwa kulturowego, jakie mo\u017cna otrzyma\u0107 na Starym Kontynencie, czyli nagrod\u0119 \u201eEuropa Nostra\u201d. Wcze\u015bniej mi\u0119dzynarodowe uznanie zyska\u0142a Zabytkowa Kopalnia \u201eGuido\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zabrze jest niekwestionowanym centrum medycznym z licznymi i utytu\u0142owanymi plac\u00f3wkami s\u0142u\u017cby zdrowia, takimi jak m.in.: \u015al\u0105skie Centrum Chor\u00f3b Serca, Centrum Zdrowia Kobiety i Dziecka, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny czy Szpital Specjalistyczny.<\/p>\n

Miasto jest o\u015brodkiem innowacyjnej gospodarki, a przyjazne warunki dla przedsi\u0119biorczo\u015bci owocuj\u0105 np. wzrostem zainteresowania prowadzeniem biznesu w zabrza\u0144skiej cz\u0119\u015bci KSSE.<\/h4>\n

Dotychczas nieruchomo\u015bci zakupi\u0142y tu 33 podmioty. Dziewi\u0119tna\u015bcie firm uruchomi\u0142o ju\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Zainwestowano dot\u0105d ok. miliarda z\u0142, tworz\u0105c ok. 1,5 tys. nowych miejsc pracy. Jednak w najbli\u017cszych latach w strefie zatrudnionych b\u0119dzie ok. 4,5 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Warto\u015b\u0107 inwestycji, kt\u00f3re zrealizowano w Zabrzu na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, przekracza dwa miliardy z\u0142otych. W du\u017cej mierze by\u0142y one mo\u017cliwe dzi\u0119ki skutecznemu si\u0119ganiu przez miasto po zewn\u0119trzne dofinansowanie. Z bud\u017cetu Unii Europejskiej na lata 2007-2013 trafi\u0142o do Zabrza a\u017c 1,1 miliarda z\u0142otych.<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Wydzia\u0142 In\u017cynierii Biomedycznej Pol. \u015al. \/fb<\/p><\/div>\n

Zabrze to tak\u017ce pr\u0119\u017cny o\u015brodek nauki. Atrakcyjne kierunki studi\u00f3w oferuje Politechnika \u015al\u0105ska, kt\u00f3ra w Zabrzu ma dwa wydzia\u0142y \u2013 pierwszy, i jak dot\u0105d jedyny w Polsce, Wydzia\u0142 In\u017cynierii Biomedycznej oraz Wydzia\u0142 Organizacji i Zarz\u0105dzania. Rozpoznawalnym symbolem Zabrza i \u015al\u0105ska na medycznej mapie Polski jest \u015al\u0105ski Uniwersytet Medyczny. <\/p>\n

Na maj\u0105cym swoj\u0105 siedzib\u0119 w Zabrzu Wydziale Nauk Medycznych kszta\u0142ci si\u0119 ponad 2000 specjalist\u00f3w. Najnowsz\u0105 propozycj\u0105 w akademickiej ofercie Zabrza jest uruchomiony przez Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Techniczn\u0105 Wydzia\u0142 Nauk Medycznych.<\/h4>\n

Bogata i r\u00f3\u017cnorodna oferta kulturalna to kolejny znak rozpoznawczy Zabrza \u2013 miasta proponuj\u0105cego wydarzenia i atrakcje o randze mi\u0119dzynarodowej, takie jak np.: Mi\u0119dzynarodowy Festiwal im. Krzysztofa Pendereckiego, Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Ta\u0144ca czy Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Rysowania. <\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Siedzib\u0119 maj\u0105 tu znamienite instytucje kultury \u2013 Dom Muzyki i Ta\u0144ca, Filharmonia Zabrza\u0144ska czy Teatr Nowy. Bogat\u0105 ofert\u0119 kulturaln\u0105 miasta dope\u0142niaj\u0105 Muzeum Miejskie, Miejski O\u015brodek Kultury, dwa nowoczesne kinowe multipleksy oraz najstarsze na \u015al\u0105sku kino Roma. <\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. P. Janicki\/UM Zabrze<\/p><\/div>\n

Atutem miasta jest z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce sport, kt\u00f3ry wnosi znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j regionu. Obok rozpoznawalnych w kraju, Europie i \u015bwiecie ikon futbolu, lekkoatletyki czy boksu Zabrze szczyci si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kilkudziesi\u0119ciu klub\u00f3w, stowarzysze\u0144 i organizacji sportowych z legendarnym klubem pi\u0142karskim \u201eG\u00f3rnik Zabrze\u201d na czele, kt\u00f3ry zosta\u0142 jedynym w Polsce finalist\u0105 Europejskich Rozgrywek Pi\u0142karskich.<\/p>\n

Materialny wymiar wsparcia sportu to kilkadziesi\u0105t obiekt\u00f3w, kt\u00f3re oddano w Zabrzu do u\u017cytku w trakcie minionej dekady.<\/h4>\n

Od paru lat zawodnikom i kibicom dru\u017cyny s\u0142u\u017cy jedna z najwi\u0119kszych inwestycji w historii zabrza\u0144skiego samorz\u0105du \u2013 Arena Zabrze. To nowoczesny, w pe\u0142ni funkcjonalny stadion pi\u0142karski, jedyny tego typu obiekt na \u015al\u0105sku o ca\u0142kowitej pojemno\u015bci 24 563 miejsc.<\/p>\n

(\u017cms)\/UM Zabrze
\nfot. UM Zabrze<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

100. rocznic\u0119 nadania Zabrzu praw miejskich mo\u017cna uczci\u0107 poprzez wpisanie si\u0119 do przygotowanej specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 Ksi\u0119gi Pami\u0105tkowej. Zosta\u0142a ona wy\u0142o\u017cona w sali historycznej zabrza\u0144skiego Ratusza przy ul. Religi 1. Ksi\u0119ga dost\u0119pna b\u0119dzie do pi\u0105tku, 7 pa\u017adziernika, w godzinach 9:00 – 15:00. 1 pa\u017adziernika min\u0119\u0142o r\u00f3wno sto lat od czasu, gdy Zabrze uzyska\u0142o prawa […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":100790,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[8,9,1],"tags":[],"class_list":["post-100786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-referendum","category-stronaglowna","category-wszystko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100786\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.24zabrze.pl\/wiadomosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}